zantedeschia-pps-fundamentele-systeemsprong-greenport

Goede resultaten Fundamentele Systeemsprong bij Zantedeschia

Het onderzoek naar Zantedeschia vindt plaats in het kader van het PPS-project Fundamentele Systeemsprong. Dit project zoekt naar nieuwe teeltmethoden voor bloembollen. Het doel is om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen aanzienlijk terug te dringen door de teelt deels in een kas te laten plaatsvinden.

In de praktijk worden schone Zantedeschia plantjes afkomstig uit de in vitro-kweek het eerste jaar in een kas opgekweekt. Ze worden geoogst en een jaar extra in het veld geplant. Daarna worden ze in kleine stukjes gesneden (ongeveer 1 x 1 cm) en nog één of twee jaar buiten gekweekt. Deze buitenteelt stelt de jonge knollen bloot aan ziekten en plagen.

In het WUR-onderzoek werden de in vitro-plantjes van Zantedeschia in de winter in een kas opgekweekt. Er werd gebruikgemaakt van minimale verwarming en LED-licht om energie te besparen. Na ongeveer 4-4,5 maanden werden de knollen geoogst en onder speciale omstandigheden korte tijd bewaard. Omdat deze knollen voldoende ogen produceerden, werden ze vermenigvuldigd door ze in nog kleinere stukken te snijden (0,7 x 0,7 cm). Deze zijn in het late voorjaar in de kas geplant en in november na 6-7 maanden geoogst.

Ongeveer 25% van de bollen was groot genoeg voor de markt. De rest werd nog een jaar op het veld geteeld: ze waren echter veerkrachtig genoeg om zich te verdedigen tegen ziekten en plagen. De nieuwe teeltwijze zorgt dus voor een snelle teelt met minder middelen en minimaal energieverbruik.

Vervolgproject

Om deze nieuwe teeltmethode rendabel te maken, moet deze nieuwe teeltmethode echter nog verder worden verfijnd. De hoogste kosten komen van het substraat: dat wordt in het nieuwe teeltsysteem in grote hoeveelheden gebruikt. Het onderzoek eindigt eind 2023, dus elke verdere verbetering van het systeem moet in een vervolgproject worden onderzocht.

Volgende GreenportLIVE evenement

In februari 2024 vindt er een nieuw GreenportLIVE evenement plaats over PPS Fundamentele systeemsprong. Het project is bijna ten einde en het is daarom tijd voor een bijpraat-moment tijdens GreenportLIVE. Binnenkort volgt meer informatie.

Meer informatie over vitale teelt op www.vitaleteelt.nl/lopende-projecten.

bron: Wageningen UR/BP Nieuws

GreenportLIVE-Waterstof-klimaatneutraal-ondernemen

Terugblik GreenportLIVE: waterstof en klimaatneutraal ondernemen

Met &flux sloegen wij de handen ineen om het evenement over waterstof te organiseren. Op locatie van Van der Slot Tulips in Voorhout spraken meerdere aanbieders van waterstofoplossingen over de mogelijkheden en was dit de kans voor de aanwezige ondernemers om in gesprek te gaan met deze aanbieders.

Na opening van Andries Middag (programmamanager Greenport) en dagvoorzitter Petrus Postma (&Flux), schetste Erwin Haveman van LTO Noord een beeld van waterstof als onderdeel van een klimaatneutrale bollenteelt. Verschillende invalshoeken van waterstof werden daarna toegelicht door OG Clean Fuels over waterstoftankstations, E-truck over vrachtwagens, Reedyk over de e-robotiller en andere oplossingen, H2Trac via een filmpje over de waterstof tractor en Essent over warmte en elektra uit waterstof.

Toekomst van en met waterstof

Waterstof is nog zeer beperkt beschikbaar op commerciële schaal, maar de ontwikkelingen gaan wel steeds sneller. Óf en hoe waterstof mogelijk is binnen je bedrijfsvoering is en blijft maatwerk. Waarschijnlijk zal waterstof in de eerste plaats aantrekkelijk zijn als brandstof voor landbouwvoertuigen en vrachtwagens, en later als opslagmedium voor energie en toepassing in het energiesysteem van de sector. Om echt te kunnen meten en ervaren hebben we pilots nodig van ondernemers die willen en kunnen bewegen! Subsidies zijn veelal beschikbaar voor het uitvoeren van dit soort pilots. Kijk eens op: https://www.rvo.nl/onderwerpen/subsidieregelingen-voor-waterstof.

Klimaatneutraal ondernemen

Het tweede gedeelte van de middag stond in het teken van twee break-out sessies:

  • Windenergie
  • Dubbel ruimtegebruik.

Windenergie

Als bloembollensector zijn we ons bewust van een opgave, het verduurzamen van onze energievoorziening. Specifiek ook het verduurzamen van de fossiele brandstoffen. Duidelijk is dat daarvoor een mix van duurzame energiebronnen noodzakelijk is. Windenergie is daar een belangrijk onderdeel van, de daken bieden onvoldoende ruimte voor zonnepanelen om de energievraag te dekken. Zonne-energie is niet continu, maar kan wel rekenen op maatschappelijk draagvlak.

Tijdens de sessie gingen de aanwezigen met elkaar in gesprek van uit twee perspectieven:

  1. Voor het gebruik van windmolens in de streek
  2. Tegen het gebruik van windmolens in de streek

De twee groepen moesten elkaar overtuigen van hun belangen en bezwaren als het gaat om windmolens in de streek. Van ‘horizonvervuiling’ tot ‘meer gratis wordt het niet, want het waait altijd. Ook ’s nachts.’ en ‘het maakt herrie’, het kwam allemaal voorbij.

Ondernemers zijn bewust van de (maatschappelijke) gevoeligheden en er moeten goede afwegingen gemaakt worden om slagschaduw, geluidshinder en effecten op biodiversiteit te minimaliseren. Uiteindelijk zullen we zelf de handschoen voor ontwikkeling moeten pakken en zorgen dat naast de lasten ook de lusten in het gebied blijven. En niet wegvloeien uit het gebied met projectontwikkelaars. Een open houding en constructieve dialoog zullen leiden tot een oplossing van geven en nemen.

Dubbel ruimtegebruik

Bij de andere break-out sessie, dubbel ruimtegebruik door Rob de Groot, bespraken de deelnemers de toenemende druk op de grond. Hoe behaal je optimaal rendement? Een tijdelijke opstelling van zonnepanelen, daar wordt aan gewerkt vanuit het project ‘Dubbel duurzaam ruimtegebruik met verplaatsbare PV-veldopstelling bij bollentelers’. Rob besprak samen met Andries met de deelnemers de mogelijkheden en hier kwam sterk naar voren dat iedereen die aanwezig was nut en noodzaak van dubbel ruimtegebruik ziet en de inbreng van omwonenden heel serieus wil nemen.

Opname bekijken

De opname van het plenaire gedeelte van de middag bekijk je hier.
De aftermovie vind je hieronder.

Kick-off PPS Bollen Bodem en Aaltjes

Kick-off onderzoek Integraal bodembeheer in de strijd tegen aaltjes

Om de teelt van bloembollen te verduurzamen is niet alleen virusvrij uitgangsmateriaal nodig; ook de vollegrond waarin de bollen ná de opkweek groeien moet schoon zijn. Daarvoor is integraal beheer van die grond essentieel. Complicerende factor daarbij is dat de grond vaak gehuurd wordt. In het project ‘PPS Bollen@ Bodem & Aaltjes: Integraal aangepakt’ wordt gewerkt aan een methodiek om de grond duurzaam te verbeteren, zodat vooral aaltjes geen kans meer hebben. In dit project is er een brede samenwerking tussen Wageningen University & Research, Vertify, kennisinstellingen, Greenports, brancheorganisaties (Bloembollen en Akkerbouw), onderwijs en adviseurs/toeleveranciers. Op 13 mei was de kick-off met alle partners op Keukenhof.

Delen van data van belang

Op basis van het Bodem Kwaliteit Plan (BKP) ontwikkelt WUR een methodiek waarmee bollenkwekers de bodem duurzaam kunnen verbeteren, ook als het gaat om een huurperceel. Door beschikbare data breder te delen kunnen gebruikers van de grond slimme bouwplannen maken, met inachtneming van de problemen van het betreffende perceel. Die problemen hebben vaak te maken met aaltjes, zo blijkt uit een knelpuntenanalyse van de sector.

Beheersen van aaltjes centraal

In dit project wordt gewerkt aan een methodiek waarin het beheersen van aaltjes centraal staat door een goede samenwerking tussen huurder en verhuurder. Daarvoor wordt er aanvullend onderzoek gedaan naar onder meer waardplantstatus, schadegevoeligheid, beheersing stengelaaltjes (inundatie op zware grond) en een beheersingsstrategie voor Trichodoriden (zogenoemde vrijlevende aaltjes). Daarbij wordt ook kennis uit andere onderzoeken, bijvoorbeeld uit de akkerbouw (PPS Beter Bodem Beheer), geïmplementeerd.

WUR werkt voor de ontwikkeling van de methodiek samen met bestaande pilotbedrijven (KAVB), de Boerderij van de toekomst (WUR), telers, adviseurs en onderwijs.

Door toepassing van de gegenereerde kennis komt integraal beheer van zowel eigen bollenpercelen als huurpercelen binnen handbereik. Zo worden over de nieuwe methodiek onder meer workshops en digitale lesmodules ontwikkeld.

Website

Op de speciale website vind de informatie over het project.

De PPS Bollen@ Bodem & Aaltjes wordt gefinancierd door de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, KAVB (Stichting IVB), Anthos, CNB, Agrifirm, CAV Agrotheek, BO Akkerbouw, Bloembollenacademie, Greenport Noord-Holland Noord en Duin- en Bollenstreek. Uitvoering door de kennisinstellingen Wageningen University & Research (Business units Glastuinbouw & Bloembollen, Open Teelten) en Vertify.

tray-plastic-p-act-challenge-greenport

Beslisboom helpt ondernemers in sierteelt bij verduurzamen verpakkingen

Het kiezen voor een verpakking is een complex vraagstuk waarin materiaalkeuze, belangen, kosten, techniek, de afvalverwerkingketen en export een rol spelen. Daardoor is het voor ondernemers – zoals producenten, handelaren, exporteurs en afnemers – niet eenvoudig te kiezen welke verpakking het meest duurzaam is. Daarom ontstond het idee voor Beslisbomen Duurzaam Verpakken voor de AGF en de sierteelt: modellen waarmee ondernemers de juiste keuzes kunnen maken.

De beslisboom helpt een ondernemer bij het stellen van doelen voor verduurzaming van zijn verpakkingen, het analyseren van de huidige verpakkingen in het bedrijf, het kiezen van een strategie om verpakkingen te verduurzamen en het communiceren van de gekozen strategie. Gebruikers worden stap voor stap meegenomen in het document.

Meerjarenprogramma

De Beslisbomen zijn een initiatief van een consortium onder leiding van Greenport West-Holland. Greenport West-Holland is de regionale netwerkorganisatie van overheid, bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en kennisinstellingen in het regionale tuinbouwcluster. Samen werken zij aan een vitale en duurzame toekomst voor het regionale tuinbouwcluster. Zo heeft de Greenport sinds enkele jaren een programma Plastics; dat heeft als doel te komen tot circulaire verpakkingen en teeltmaterialen. Bij dat programma bleek dat er behoefte is aan meer duidelijkheid over wat duurzaam verpakken inhoudt en hoe ondernemers dat zelf kunnen aanpakken.

Naast Greenport West-Holland bestaat het consortium uit Levarht, Orchidee Nederland en Modiform, met hulp van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. De uitvoering was in handen van Partners for Innovation, adviesbureau voor circulaire en duurzame innovaties. Inmiddels zijn de eerste organisaties aan de slag gegaan met de Beslisbomen, namelijk Glastuinbouw Nederland, GroentenFruit Huis, Royal FloraHolland, Vereniging Groothandelaren Bloemkwekerijproducten (VGB), Tuinbranche Nederland en Royal Lemkes.

Workshops

Het consortium heeft afgesproken rondom de Beslisbomen een meerjarenprogramma op te zetten. Doel daarvan is van elkaar leren van de resultaten, en daarmee ook de ketensamenwerking te verduurzamen. Bovendien zullen de Beslisbomen verder worden geoptimaliseerd. Daarnaast komen er waarschijnlijk workshops voor gebruikers van de beslisbomen.

De Beslisbomen Duurzaam Verpakken zijn gratis te downloaden via www.duurzaamverpakkentuinbouw.nl. Die voor de sierteelt download je eenvoudig hier.

jaarverslag-GOM-2021-greenport

Herstructurering Duin- en Bollenstreek: het is pas klaar als het af is

De recente publicatie van het jaarverslag 2020 van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) Duin- en Bollenstreek is aanleiding voor Greenport Duin- en Bollenstreek, KAVB en LTO Noord om nogmaals hun steun en waardering voor de uitvoerder van de herstructurering in de regio uit te spreken. Hoewel er, zeker de afgelopen periode, ook de nodige kritiek op het functioneren van GOM geweest is, zijn voornoemde organisaties van mening dat ook in 2020 goede stappen gezet zijn in het toekomstbestendig maken van het sierteeltcluster in de regio. En er is nog het nodige te doen, ook als het gaat over de manier waarop de herstructurering uitgevoerd wordt.

GOM houdt zich, als uitvoerder van het herstructureringsbeleid (Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport, ISG) van de vijf samenwerkende gemeenten in de regio, met name bezig met de herstructureringsopgave in het buitengebied, dat overwegend agrarisch in gebruik is.

“We wonen, werken en recreëren nu eenmaal in een populair en druk stukje Nederland”, aldus Kees van der Zwet, voorzitter van Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek. “Om het prachtige landschap te behouden en verder te versterken is het werk dat GOM doet onmisbaar. Dat zie je bijvoorbeeld in het feit dat in 2020 weer (bijna) 50 nieuwe initiatieven ontplooid zijn met behulp van GOM.”

In 2020 werd in totaal 0,9 hectare toegevoegd aan het bollenteeltareaal in de regio, ook werd ongeveer 10.000 m2 overbodige bebouwing gesloopt en zijn er 7 bouwtitels voor woningen in het buitengebied verkocht.

Aangescherpte visie

Op de achtergrond hebben de agrarische organisaties KAVB, LTO Noord en AJDB de afgelopen maanden gewerkt aan een aanscherping van hun visie op het regionale beleid. Deze aangescherpte visie zal op korte termijn openbaar worden en bevat onder meer nieuwe of aangescherpte gezichtspunten met betrekking tot huisvesting van internationale medewerkers, duurzame energie en herstructurering. Namens de stuurgroep die deze organisaties gevormd hebben, zegt Jaap Bond, in het dagelijks leven tevens voorzitter van KAVB: “Ik ben blij met onze aangescherpte visie en met name ook met het draagvlak dat er voor deze visie is, zowel onder onze eigen achterbannen als bij onze partners in de regio. Dat geeft een goede basis voor het gesprek over de uitwerking van deze visie in concreet aangepast beleid en een meer adequate uitvoering van dit beleid.” GOM werkt hard en gestaag door aan het uitvoeren van de ISG en hoopt daarbij de aankomende tijd op een aanzwengelende actie vanuit de bollengemeenten met betrekking tot het aanwijzen en in procedure nemen van de zogenaamde clusterlocaties voor Greenportwoningen.

Klik hier voor het volledige jaarverslag van GOM.

Open bollenlandschap

GOM vordert met herstructurering

Het jaar 2019 was geen gemakkelijk jaar voor GOM, omdat er onzekerheid is over het planologisch perspectief voor clusterlocaties voor Greenportwoningen en daarmee over de mogelijkheden om de herstructurering te kunnen bekostigen.

De vraag naar herstructureringsafspraken bleef ook in 2019 onverminderd groot. GOM heeft op verzoek 40 nieuwe locaties in onderzoek genomen en 26 nieuwe contracten met grondeigenaren gesloten: 14 voor bollengrondcompensatie (voor 3,7 hectare), 6 voor het slopen van 3 hectare verrommeling en 6 voor evenzovele Greenportwoningen. Daarmee is het totaal aantal door GOM gecontracteerde herstructureringslocaties in het gehele buitengebied van de Duin- en Bollenstreek op 130 gekomen.

Lees het hele jaarverslag van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM)

Door de onzekerheid over de (planologische) haalbaarheid van mogelijke clusterlocaties voor Greenportwoningen heeft GOM niet alle herstructureringsprojecten kunnen realiseren die waren gepland. Ook voor het komende jaar houdt het bedrijf rekening met minder investeringen.

GOM stelt dat het intergemeentelijke, ruimtelijk beleid voor het buitengebied succesvol is. De verstedelijking is effectief een halt toegeroepen, grondspeculatie is grotendeels verdwenen, het teeltcomplex is behouden, het landschap is op veel locaties opener geworden, het karakter van de Bollenstreek is behouden, en er is een aanzienlijke hoeveelheid opstallen geruimd en bedrijven in staat gesteld zich te kunnen (blijven) ontwikkelen in een evenwichtige verhouding tot het landschap. Stabiel ruimtelijk beleid is volgens GOM randvoorwaardelijk om ook de komende jaren effectief door te kunnen gaan met de herstructurering.

Open bollenlandschap

Greenport Ontwikkelingsmaatschappij draagt eraan bij dat de Duin- en Bollenstreek mooier, economisch sterker en toekomstbestendig wordt. Dat doet GOM onder meer door met grondeigenaren afspraken te maken over het slopen van verouderde en niet meer gebruikte opstallen, door de groei van Greenportondernemingen ruimtelijk mogelijk te maken en moderne vestigingslocaties te ontwikkelen, door het landschap te verbeteren en door de ontwikkeling van nieuw, modern en duurzaam bollenteeltgebied mogelijk te maken.

GOM is opgericht in 2010, met de Greenportgemeenten als aandeelhouder. Het beleidskader voor het werk dat GOM doet, is de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek (vastgesteld in 2009 en herbevestigd in 2016). De overheid (gemeenten en provincie) is verantwoordelijk voor het ruimtelijk beleid. Daaronder valt het vaststellen van de al genoemde ISG, bestemmingsplannen en het al dan niet toestaan van ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder woningbouw.