Volgens Mulder zit daar precies de meerwaarde. “Het geeft een methodiek om inzichtelijk te maken waar je staat als bedrijf. Daarmee kun je richting omgeving en overheid onderbouwen dat je werkt aan een duurzame bollenteelt, met een economisch en ecologisch verantwoorde impact. Die balans is cruciaal en zorgt voor draagvlak.”

Advies aan de keukentafel, met data als basis

Als teeltadviseur speelt Mulder een directe rol in dat proces. “Het gebeurt aan de keukentafel. Samen kijken we naar de kritische prestatie-indicatoren (KPI’s): waar sta je, waar zitten de knelpunten en waar kun je verbeteren?” Die KPI’s – bijvoorbeeld op het gebied van milieubelastingspunten en het gebruik van probleemstoffen – vormen de basis voor het advies. “Zo kijken we concreet naar bemesting en de voorgenomen bespuitingen: wat kan slimmer en met minimale impact op de omgeving?” “De basis daarvoor is data vanuit de teeltregistratie”, vervolgt Mulder. “Binnen Regiocertificering wordt de teeltregistratie opgehaald en vertaald naar KPI’s. Ongeveer 60 procent van de deelnemende kwekers werkt met ons teeltregistratiesysteem GMN Crop. We kijken nu samen met Schuttelaar & Partners hoe we dit systeem kunnen koppelen aan Farmmaps, zodat dataverzameling efficiënter wordt en minder tijd kost. Via Farmmaps kunnen de KPI’s vervolgens automatisch berekend worden.” De onderbouwing voor de adviezen komt onder andere uit praktijkonderzoek. “Zo doen we op de proeftuin van het Expertisecentrum Bloembollenteelt in Breezand onderzoek naar de inzet van biostimulanten en gewasbeschermingsmiddelen met een groen profiel. Die kennis nemen we mee naar de kweker. Want soms kun je met een ander middel hetzelfde resultaat bereiken, maar met minder impact op de omgeving, dus minder milieubelasting.”

Meer bewustwording, andere keuzes

Regiocertificering zorgt voor verandering in de praktijk. “Ik merk dat kwekers bewuster keuzes maken”, zegt Mulder. “Denk aan het gebruik van grovere spuitdoppen om pendimethalin te spuiten of het vervangen van een probleemstof die in het water wordt gevonden door een geschikt alternatief.” Ook bij ziektebestrijding verschuift het denken. “Zo wordt bij vuurbestrijding het middelenpakket steeds kleiner. Dan ga je actief op zoek naar alternatieven die minder belastend zijn voor het milieu, zonder dat je inlevert op resultaat.”

“Het zijn soms echt kleine aanpassingen met een groot effect”

Samenwerken aan één lijn

Binnen Regiocertificering overleggen teeltadviseurs van Agrifirm-GMN en Delphy onder meer over gezamenlijke adviesrichtlijnen. “Die zorgen ervoor dat we op specifieke onderwerpen en KPI’s vanuit dezelfde uitgangspunten adviseren”, legt Mulder uit. Die richtlijnen worden regelmatig aangescherpt. “Op basis van nieuwe inzichten kijken we wat werkt en wat niet. En hoe we ervoor zorgen dat maatregelen ook echt uitvoerbaar zijn in de praktijk.” Praktische tips spelen daarin een belangrijke rol. “Bijvoorbeeld: gebruik voor toepassing van bodemherbiciden in de winter een grovere spuitdop dan voor de gewasverzorging in het voorjaar. Of kijk in hyacint, narcis of bijgoed of je gebruik kunt maken van bodemherbiciden zonder pendimethalin. Het zijn soms echt kleine aanpassingen, met een groot effect.’’

Hardnekkige uitdagingen blijven

Tegelijkertijd zijn er nog knelpunten. “Voor sommige teelten zijn we echt afhankelijk van bepaalde middelen zoals pendimethalin. Daarvoor is met name in de tulpenteelt geen goed alternatief.” Om deze middelen te behouden, blijft emissie een groot aandachtspunt. “We moeten alles op alles zetten om te voorkomen dat middelen in het water terechtkomen door zo zorgvuldig mogelijk te werken.” Die zorgvuldigheid zit vaak in praktische keuzes op het erf en in het veld, van spuittechniek tot driftbeperking, zoals Agrifirm recent toelichtte in een artikel met tips uit de praktijk.

Van meten naar sturen

De komende jaren moeten laten zien dat de aanpak van Regiocertificering werkt. “We moeten kunnen aantonen dat de milieubelasting daalt en dat we minder probleemstoffen in het water terugzien.” Daarmee sluit Regiocertificering aan op een bredere ontwikkeling richting doelsturing. “Kwekers willen zelf aan de knoppen zitten. Deze aanpak helpt om dat onderbouwd te doen, gericht toe te werken naar een doel, met data als basis.”

Foto: Robert Waasdorp

Groei naar 55% van het areaal

Sinds 2024 is het aantal deelnemers bijna verdrievoudigd. Kwekers werken samen in vier ondernemersgroepen: twee groepen voorjaarsbloeiers, één groep zomerbloeiers en één groep vaste planten. Binnen deze groepen vergelijken ondernemers hun resultaten aan de hand van kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) voor stikstof, fosfaat, bodemgezondheid en milieubelasting. Iedere deelnemer ontvangt een persoonlijke bedrijfsrapportage en bespreekt deze met collega-ondernemers en een adviseur op het bedrijf. Deze werkwijze helpt kwekers om gericht verbetermaatregelen te nemen en ervaringen uit te wisselen.

Resultaten in cijfers

Na twee pilotjaren zijn duidelijke ontwikkelingen zichtbaar:

• de milieubelasting door gewasbescherming in de Duin- en Bollenstreek ligt ruim 50% lager dan het landelijke gemiddelde
• het aantal normoverschrijdingen van de werkzame stof pendimethalin in het oppervlaktewater is gedaald
• 55% van het sierteeltareaal in de streek is aangesloten bij Regiocertificering

De resultaten zijn het gevolg van gezamenlijke inspanningen van kwekers, waarbij Regiocertificering ondersteunt met inzicht, onderlinge vergelijking en gerichte verbetermaatregelen.

Kweker Nick van der Vlugt: “Je probeert steeds zo goed mogelijk te telen: met minder chemie, een goed rendement en met technieken die steeds preciezer werken.”  

“Binnen de ondernemersgroepen groeit het vertrouwen in deze aanpak. Kwekers leren van elkaar en passen maatregelen sneller toe. Dat versnelt de verduurzaming van de sector”, zegt Maarten Prins, programmamanager van Greenport Duin- en Bollenstreek.

Betere waterkwaliteit

Sinds 2024 is het aantal normoverschrijdingen van de stof pendimethalin in het oppervlaktewater afgenomen. Hoogheemraadschap van Rijnland monitort de waterkwaliteit via zes meetpunten in de regio en publiceert de resultaten maandelijks in een openbaar agrarisch dashboard. Hans Schouffoer van Hoogheemraadschap van Rijnland: “Het dashboard helpt om het goede gesprek te voeren met kwekers. We zien waar het goed gaat en waar extra aandacht nodig is.”

Prins: “We zien vooruitgang, maar dit is zeker geen eindpunt. De waterdoelen vragen om een blijvende inzet. Juist nu moeten we doorpakken en verdere stappen zetten. We moeten scherp blijven en continu verbeteren.”

Zichtbaar in de streek

Tijdens de bijeenkomst ontving kweker Henk Verdegaal het eerste Regiocertificering-gevelbord uit handen van wethouder Theo Alkemade van de gemeente Noordwijk. Het bord laat zien dat deelnemers actief werken aan schoon water, een gezonde bodem en een toekomstbestendige sierteelt.

Verdegaal: “We moeten voorkomen dat maatregelen van bovenaf worden opgelegd. Als sector staan we zelf aan het roer en met Regiocertificering laten we zien dat we deze verantwoordelijkheid nemen.”

Resultaten en praktijkverhalen over Regiocertificering worden gedeeld via de website, nieuwsbrieven, presentaties en een speciale flyer.  

Bekijk hier de aftermovie van de bijeenkomst.

Over Regiocertificering Duin- en Bollenstreek

Regiocertificering is een initiatief van kwekers in de Duin- en Bollenstreek, gecoördineerd door Greenport Duin- en Bollenstreek en uitgevoerd door Schuttelaar & Partners. Het initiatief wordt ondersteund door onder meer KAVB, Royal Anthos, LTO Noord, Hoogheemraadschap van Rijnland, provincie Zuid-Holland, Keukenhof, Delphy en de Bollenstreekgemeenten.

Regiocertificering is mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van de provincie Zuid-Holland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Stichting Bloembollenonderzoek, Keukenhof, LTO Noord Innovatiefonds, Innovatiefonds Hagelunie, Economic Board Duin- en Bollenstreek en de gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen, Noordwijk en Katwijk.

Foto: Robert Waasdorp