Kasia Treure: ‘Kijk samen naar wat wél kan, bijvoorbeeld met flexibele arbeid’ 

Eén van de oplossingen is flexibele roostering of gedeelde arbeid tussen bedrijven. Om erachter te komen of dat ook werkt voor jouw bedrijf organiseert de HCA, namens de Greenports Duin- en Bollenstreek en Boskoop, een serie kennisbijeenkomsten.
Kasia Treure, expert op het gebied van arbeidsrecht en flexibilisering, begeleidt de bijeenkomsten over flexibele roostering en gedeelde arbeid.
Haar boodschap aan ondernemers: “Er is juridisch vaak meer mogelijk dan je denkt. Kom naar de bijeenkomsten en leer van elkaar.” De Human Capital Agenda organiseert de randvoorwaarden en begeleiding. Zo kunnen ondernemers werken aan toekomstgericht ondernemerschap. Deelname is kosteloos.

Kennis van flexwerk

Zestien jaar geleden kwam Kasia Treure, afgestudeerd in bestuursrecht, als arbeidsmigrant uit Polen naar Nederland. “In Polen heerste crisis en ik kon kiezen: werken bij McDonalds in Polen of in de orchideeën in Nederland.” Ze koos het laatste. Anderhalf jaar werkte ze voor een uitzendbureau, vervolgens werkte ze jarenlang als intercedente voor hetzelfde uitzendbureau.
In 2019 voegde ze met de studie HRM Management aan de Hogeschool Utrecht nog meer theoretische kennis toe aan haar ervaring. “Ik heb beide kanten van de uitzendwereld meegemaakt. Veel mooie en ook minder mooie dingen gezien. Daardoor weet ik wel heel goed hoe deze wereld werkt.”

Nieuwe mogelijkheden ontdekken

Inmiddels werkt Kasia als zelfstandig HR-specialist. Afgelopen zomer begeleidde ze twee trainingen over deelarbeid en flexibele roostering. Ondernemers uit regio Boskoop en een enkeling uit de Duin- en Bollenstreek dachten mee over oplossingen die aansluiten bij de dagelijkse praktijk. In september vond eenzelfde bijeenkomst plaats in de Duin- en Bollenstreek.
Kasia Treure: “Het begint bij de vraag hoe ondernemers hun personeelszaken nu organiseren. Daarbij gaat het niet om het delen van gevoelige bedrijfsinformatie. Juist door ervaringen uit te wisselen, ontdek je nieuwe mogelijkheden. Tijdens één van de bijeenkomsten ontstond een interessante discussie tussen twee ondernemers: de één werkte met flexkrachten, de ander niet. Door daarover in gesprek te gaan, leer je van elkaar.”

Samenwerking biedt kansen

“Veel ondernemers hebben nooit gekeken of ze arbeid anders kunnen invullen. Ze denken niet na hoe ze eventueel iets in de productie of mindset kunnen aanpassen om bijvoorbeeld nieuwe medewerkers aan te trekken. Vaak wordt gedacht dat als er eenmaal huisvestiging is geregeld, een tekort aan personeel vanzelf oplost. Natuurlijk moet je dat meenemen in je personeelsbeleid, maar het is niet de heilige graal.”
Het delen van arbeid tussen bedrijven met een andere arbeidspiek is één van de mogelijkheden. Samenwerking tussen bedrijven uit de Greenports Duin- en Bollenstreek en Boskoop biedt kansen. Beide gebieden kennen verschillende pieken in de werkdruk en kunnen elkaar daardoor aanvullen.

Meer mogelijk dan je denkt

“Een belangrijke drempel is de gedachte dat er juridisch weinig mogelijk is”, zegt Kasia Treure. “Maar wetgeving vormt het kader. Daarbinnen is veel mogelijk, bijvoorbeeld bij het onderling uitlenen van medewerkers. Het begint met onderzoeken wat bij je bedrijf past en daar goede afspraken over maken.” Die goede afspraken zijn essentieel. Over verantwoordelijkheden, ziekteverzuim en de kosten die daarmee samenhangen. “Uitzendarbeid blijft bestaan. Je kunt niet alles automatiseren en er blijft altijd behoefte aan flexibiliteit. Tegelijkertijd zie ik dat wet- en regelgeving die flexibiliteit steeds verder gaat beperken. De mogelijkheden om tijdelijke contracten aan te bieden, zowel via uitzendconstructies als binnen het reguliere arbeidsrecht, komen steeds meer onder druk te staan.”
Maar juist daarin ziet Kasia Treure ook kansen. “Het is tijd om anders naar personeel en flexibiliteit te kijken. Hoe zorg je ervoor dat je eigen medewerkers duurzaam inzetbaar blijven? Hoe kun je arbeid slimmer organiseren, bijvoorbeeld door personeel te delen tussen bedrijven of anders om te gaan met flexibele roosters? Volgens mij ligt daar een belangrijk deel van de oplossing. Niet blijven denken vanuit tijdelijke contracten, maar vanuit de mogelijkheden die je met je bestaande personeel kunt creëren.

Van idee naar praktijk

In opdracht van de Human Capital Agenda heeft Kasia Treure inmiddels drie scenario’s uitgewerkt. Collegiaal in- en uitlenen:  In dit model werken twee of drie bedrijven die met elkaar samen en maken gebruik van elkaars medewerkers. Flexpool model: Dit werkt met een pool van medewerkers. Zij geven hun beschikbaarheid door, vervolgens kunnen andere bedrijven hierop inschrijven. En Regionaal werkgeverschap: In dit model wordt op grote schaal personeel met elkaar uitgewisseld.  
Het regionale model is het ingewikkeldst. In regio Boskoop start binnenkort een pilot met collegiaal in- en uitlenen. Treure ziet het als een kans om anders naar werk en werkgeverschap te kijken en nodigt ondernemer van harte uit van de mogelijkheid gebruik te maken om mee te doen. “Juist door samen te onderzoeken wat wél kan, kunnen ondernemers elkaar versterken.”

Onderwijs ontwikkelt zich steeds meer naar combinatie praktijk en theorie

Voor de komende 10 jaar ziet Bakker werken en leren steeds meer in elkaar overlopen. “Je ziet dat nu al gebeuren. Opleidingen, cursussen, trainingen en de combinatie met werken raken steeds meer met elkaar verweven.” Bakker spreekt voor het MBO. Het opleidingstraject vindt voor een deel van de opleidingen overwegend plaats op bedrijven. Zijn verwachting is dat opleidingen met voltijdsstudie (BOL) zeker zullen blijven, maar dat de combinatie werken en leren (BBL) zich zal doorontwikkelen. De vraag naar goed opgeleide vakmensen in de (glas)tuinbouw, handel en groenvoorziening blijft groeien. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt kiezen steeds meer studenten van de opleidingen Boomteelt, Teelt en techniek, Groene handel en logistiek en Hovenier voor een BBL-traject (Beroepsbegeleidende Leerweg).

“Met deze BBL-opleidingen, starten we ’s ochtends op school met theorie en gaan de studenten vervolgens de praktijk in. Daar horen zij waar de bedrijven tegenaan lopen en welke kennis en vaardigheden er nodig zijn. Zo ervaren de studenten dat de theoretische kennis die ze opdoen op school, ook direct toepasbaar is in de praktijk. Ervaringen van ondernemers spreken studenten erg aan, naast de lessen van docenten, zeker als je het samen verzorgt.” 

Groepsgevoel en algemene ontwikkeling

De kansen die de EU biedt voor onderwijs worden ook aangegrepen. “De EU stimuleert de samenwerking tussen Europese onderwijsinstellingen. Yuverta MBO Aalsmeer heeft drie jaar geleden samen met partnerscholen uit Spanje, Zweden en Denemarken een Erasmusaanvraag toegekend gekregen. Onze studenten zijn in Spanje geweest en een bezoek aan Kopenhagen staat op de agenda. De buitenlandse studenten hebben op hun beurt kunnen zien hoe het er in Nederland aan toegaat.”
Dit brengt de studenten volgens Bakker niet alleen vakkennis, maar draagt ook bij aan hun algemene ontwikkeling. Ze spreken buitenlandse talen, maken kennis met andere culturen en het is goed voor de groepsbinding. “Daarnaast hebben we contact met landbouwuniversiteiten in onder andere Boekarest en Boedapest. Dat geeft aan dat internationalisering belangrijk is”.

Meewerken aan projecten en fieldlabs

Ook actuele onderwerpen, zoals droogte en de toenemende verzilting in de bollenteelt, krijgen aandacht binnen het onderwijs. “Er zijn veel projecten en fieldlabs waar ik graag aan meewerk met onze studenten. Neem onze studenten van de opleiding Toegepaste Biologie. Zij zijn heel geschikt om mee te werken aan onderzoek naar bijvoorbeeld het stimuleren van plantgroei.”  Als concreet voorbeeld noemt Bakker een onderzoek waarbij een groep studenten met een fotosynthesemeter de activiteit van planten heeft gemeten. “De studenten zijn prima in staat om met deze apparatuur praktisch onderzoek te doen. Ze ontdekten dat de assimilatielampen dagelijks een half uur te vroeg aangingen. Op jaarbasis levert zo’n ontdekking een flinke energiebesparing.” 

Bakker vindt het jammer dat HBO-studenten soms eerder worden gevraagd voor onderzoek, terwijl zijn studenten ook een goede bijdrage aan kunnen leveren. Projecten waarbij samenwerking ontstaat met zowel MBO- als HBO-studenten, zou Bakker van harte toejuichen.

Werken met drones

Weerbaar telen en het arbeidsvraagstuk, zijn enkele uitdagingen voor de toekomst. Robotisering kan daarbij helpen. Bakker ziet in de nabije toekomst binnen het onderwijs een steeds verdergaande integratie met technologie. “In het kader van de Human Capital Agenda, kunnen we als onderwijs, bedrijfsleven en overheid met elkaar de komende jaren werken aan een concrete invulling hiervan.”  Hij denkt onder andere aan werken met drones en ontwikkeling van digitale meet- en regeltechnieken. “Het is belangrijk dat studenten weten hoe ze data moeten ontsluiten, vastleggen én interpreteren.” Ook de Regiodeal en Leven Lang Ontwikkelen (LLO) bieden kansen om in te spelen op deze ontwikkelingen.

Yuverta heeft drie scholen in Aalsmeer: een vmbo, een mavo en MBO en is in 2021 ontstaan uit een fusie van Wellantcollege, Citaverde en Helicon Opleidingen.